«ستاد ساماندهی» یا «شورای عالی»؟
مغایرتهای سند «ستاد ساماندهی فضای مجازی» با احکام رهبر شهید انقلاب

دستور تشکیل ستاد ویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی کشور با هدف ایجاد انسجام نهادی، همراستاسازی سیاستها، برنامهها و اقدامات توسط رئیس جمهور ابلاغ شد. این دستورالعمل، بار دیگر یادآور این موضوع مهم شد که دولت به جای تلاش برای اصلاح مسائل کشور با کمک ساختارهای موجود؛ به سمت ایجاد نهادهای جدید و موازی میرود؛ نهادهایی طی سال های گذشته با تدابیر رهبر شهید انقلاب اسلامی رضوان الله تعالی علیه ایجاد شده و تجربه خود را پس داده است.
هرچند سند مذکور ادعا کرده است که این ستاد برای پاسخ به معضل ساماندهی و راهبری فضای مجازی تشکیل شده است؛ اما در واقع نهادی موازی با شورای عالی فضای مجازی محسوب میشود که با احکام رهبر شهید انقلاب اسلامی پیرامون وظایف و اختیارات شورای عالی و مرکز ملی فضای مجازی مغایرت های آشکار دارد. این مغایرتها سبب میشود که ستاد مذکور از مشروعیت و کارآمدی لازم در حکمرانی فضای مجازی برخوردار نباشد و بهجای بهبود وضعیت فعلی، سبب اختلالات بیشتری در نظام ساماندهی و راهبری فضای مجازی شود.
در جدول زیر تلاش شده است، مغایرتها و مخالفتهای اصلی سند ساماندهی فضای مجازی با احکام رهبر شهید انقلاب اسلامی رضوان الله تعالی علیه پیرامون وظایف و اختیارات شورای عالی و مرکز ملی فضای مجازی در هفت محور ارائه گردد.
| ردیف | وظایف و اختیارات ستاد ساماندهی فضای مجازی | وظایف و اختیارات شورای عالی و مرکز ملی فضای مجازی | منبع | توضیحات |
| 1 | تدوین و اجرای نقشه راه جامع تحول در حکمرانی فضای مجازی | سیاستگذاری، برنامهریزی کلان، نظام سازی، نظارت و ارزیابی در همه ابعاد فضای مجازی کشور | پیوست حکم اول شورا | مطابق با احکام رهبر شهید انقلاب شورای عالی فضای مجازی بهعنوان ساختاری فرا قوهای باید نقطه کانونی و محور خط فرمان و تصمیمگیری در سیاستگذاری فضای مجازی کشور باشد. از این رو واگذاری این وظیفه به ستاد مذکور منجر به تداخل و تعارض راهبری و تصمیمگیری خواهد شد. |
| تدوین و پیشنهاد راهبردها و برنامه های کلان فضای مجازی | بررسی و تصویب طرحهای کلان مرتبط با فضایمجازی کشور | |||
| بررسی و تصویب نقشه جامع توسعه فاوا از حیث سختافزار و نرمافزار و نظارت بر حسن اجرای آن | ||||
| ایجاد ساختار متمرکز، هماهنگ و مقتدر برای سیاستگذاری، راهبری و نظارت یکپارچه در حوزه فضای مجازی | سیاستگذاری و مدیریت کلان، نظارت و رصد کارآمد و روزآمد فضای مجازی کشور
| حکم دوم شورا | ||
| 2 | ساماندهی و ارتقای کارآمدی دبیرخانه شورای عالی و مرکز ملی فضای مجازی | نظارت مستمر بر عملکرد دستگاهها و بخش های ذی ربط در چارچوب مصوبات شورای عالی فضای مجازی | حکم دوم شورا | بر اساس حکم دوم رهبر شهید انقلاب مرکز ملی فضای مجازی وظیفه نظارتی بر عملکرد دستگاهها دارد و نهاد فراقوهای است. از این رو نهاد ناظر و ارتقاء دهنده آن نمی تواند ستاد مذکور باشد. |
| 3 | استقرار نظام نظارت راهبردی و پایش مستمر عملکرد دستگاهها در این حوزه | نظارت مستمر بر عملکرد دستگاهها و بخش های ذی ربط در چارچوب مصوبات شورای عالی فضای مجازی | حکم دوم شورا | مطابق با دو حکم رهبر شهید انقلاب شورای عالی و مرکز ملی فضای مجازی علاوه بر سیاستگذاری، نقش نظارتی و پیگیریکننده نیز دارد. انتقال وظیفه نظارتی به ستاد ساماندهی منجر به موازی کاری خواهد شد. |
| پایش و ارزیابی عملکرد دستگاه ها و ارائه گزارش به مراجع ذیصلاح | نظارت بر اجرای دقیق تصمیمات در همه سطوح | حکم اول شورا | ||
| 4 | طراحی و استقرار نظام هماهنگی بین دستگاهی | ایجاد هماهنگی و هم افزایی میان وزارتخانه ها، سازمانها و نهادهای مختلف ذی ربط | حکم دوم شورا | مطابق با احکام رهبر شهید انقلاب تقسیمکار ملی، هماهنگی و همافزایی در فضایمجازی کشور و همچنین نظارت و کنترل مستمر بر روی عملکرد دستگاهها و پرهیز از تعارض، یکی از وظایف مرکز ملی فضای مجازی است. |
| ایجاد انسجام و همراستا سازی سیاستها، برنامهها و اقدامات در حوزه فضای مجازی | نقطه کانونی متمرکز برای فضای مجازی کشور جهت سیاستگذاری، هماهنگی و تصمیم گیری | حکم اول شورا | ||
| 5 | سیاستگذاری در حوزه امنیت فضای مجازی و مقابله با تهدیدات | ساماندهی و امنیت فضای مجازی کشور در شرایط عادی و بحرانی و همچنین تهیه و تصویب ضوابط،آییننامهها، و دستورالعملهای موردنیاز در این عرصه و نظارت مستمر بر حسن اجرای آنها | پیوست حکم اول شورا | سیاستگذاری حوزه امنیت فضای مجازی و طراحی مواجهه با تهدیدها از وظایف شورای عالی، مرکز ملی و ستاد فرماندهی سایبری است. |
| تدوین و تصویب نظامهای امنیتی، حقوقی، قضایی و انتظامی مورد نیاز در فضای مجازی | حکم دوم شورا | |||
| 6 | رفع تعارضات نهادی و جلوگیری از موازی کاری | انحلال شوراهای عالی و نهادهای موازی با شورای عالی فضای مجازی | حکم دوم | انحلال شوراهای عالی موازی شورای عالی فضایمجازی بهمنظور تحکیم جایگاه فراقوهای و موقعیت محوری و کانونی شورای عالی و نیز انتقال وظایف آن شوراها به شورای عالی فضایمجازی به موجب احکام رهبر شهید انقلاب اسلامی انجام شد. |
| 7 | پیشنهاد اصلاح قوانین، مقررات و ساختارهای مرتبط | پیشنهاد سیاستهای کلی نظام، برنامههای 5 ساله توسعه و خلأها و نقصهای قانونی در ارتباط با فضای مجازی کشور | پیوست حکم اول شورا | – |




