bandalarga2 copy

پهنای باند Broadband

در دهه‌های گذشته، دنیای اطلاعات و ارتباطات تغییرات چشمگیری داشته است، اطلاعات به‌سرعت از میان نقطه‌ای به نقطه‌ای دیگر و از کشوری به کشور دیگر جابجا می‌شوند؛  این حجم عظیم و متنوع اطلاعات، استفاده تجاری، شخصی، اجتماعی و سیاسی یافته است. سرعت جابجایی اطلاعات و پهنای باند به حدی رسیده است که از ظرفیت مصرفی اطلاعات انسان‌ها در لحظه پیشی گرفته است؛ هر فرد در لحظه می‌تواند باکیفیت‌ترین فیلم‌ها را بر روی تلفن همراه خود مشاهده کند و … . درمجموع پهنای باند امروز جزء لاینفکی از زندگی ما شده است. اما اهمیت پهنای باند صرفاً به آن دلیل نیست که سرعت ارتباطات ما را افزایش دهد بلکه پهنای باند پلتفرمی است که امکان توسعه خدمات سابق را به‌طورجدی فراهم آورده است و می‌تواند موجب بهبود کسب‌وکارها و دیگر شئون اجتماعی باشد.

منافع پهنای باند، صرفاً محدود به خود فناوری اطلاعات و ارتباطات نیست،  بلکه می‌تواند موجب توسعه اقتصادی و مؤثر در نظام‌های مختلف جامعه نظیر آموزش، سلامت، انرژی، حمل‌ونقل، مالی و … باشد. پهنای باند می‌تواند مدخل بسیاری از مسائل سیاسی و اجتماعی نیز باشد، نظیر آزادی بیان و حقوق شهروندی. درمجموع پهنای باند موردتوجه همه کشورهای توسعه‌یافته و درحال‌توسعه است، نقش مهمی در تولید ناخالص ملی یافته است و دولت‌ها بایستی خط‌مشی‌های کارآمدی در توسعه پهنای باند اتخاذ نمایند و از ظرفیت‌های آن در بخش‌های مختلف اجتماع استفاده نمایند.

تعریف پهنای باند

برخلاف توسعه‌یافتگی پهنای باند در سراسر دنیا، و وابستگی فراوانی که در عرصه‌های مختلف به پهنای باند وجود دارد، تعریف واحد و استانداردی از آن موجود نیست.

عموماً با تعاریفی مواجه هستیم که بر سه جنبه از پهنای باند تمرکز دارند:

  • زیرساخت پهنای باند که خدمات را به کاربران می‌رساند.
  • دسترسی سریع به اینترنت
  • خدمات و برنامه‌هایی که با شبکه پهنای باند امکان‌پذیر می‌شوند. نظیر IPTV

تعریف بر مبنای سرعت

از سویی بسیاری از دولت‌ها، تعریف خود را از پهنای باند، بر مبنای سرعت و با معیار (گیگا /ترا) بیت بر ثانیه انتخاب کرده‌اند.

تعریف بر مبنای سرعت، قدیمی‌ترین و پرکاربرترین تعریف‌هاست که به فهم موضوع نیز کمک فراوانی می‌کند. اتحادیه بین‌المللی مخابرات (ITU) و سازمان توسعه و همکاری اقتصادی (OECD) نیز این تعریف را استفاده کرده‌اند. این دسته از تعاریف که سرعت مشخصی را تعیین می‌کنند، دائماً بایستی به‌روزرسانی شوند.

تعریف بر مبنای کاربرد

برخی  دیگر بر اساس کاربردها و سرویس‌هایی که پهنای باند موجود، کفاف آن‌ها را می‌دهد. این سرویس‌ها را می‌توان در پنجسطح طبقه‌بندی نمود:

  • خدمات ارتباطی (نظیر ایمیل و مکالمه صوتی)
  • خدمات فایل (آپلود و دانلود فایل)
  • ظرفیت چندرسانه‌ای (مانند صوت، ویدئو و مرور وب)
  • خدمات Real-time (مانند کنفرانس صوتی یا تصویری، واقعیت مجازی)
  • دسترسی از دور (مانند فناوری‌های مربوط به دورکاری، نگهداری و تعمیرات از دور و … )

پهنای باند در ایران

در ایران نیز برای اولین بار ذیل ماده ۴۶  قانون برنامه پنج‌ساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران (۱۳۹۴ ـ ۱۳۹۰) به توسعه پهنای باند اشاره‌شده است، اما این اشاره اجمالی است.

اما می‌توان گفت این موضوع اولین بار در قانون برنامه ششم به‌دقت موردتوجه قرارگرفته است و ذیل ماده ۶۷ به شرکت ارتباطات زیرساخت اجازه داده شده است تا با مشارکت بخش خصوصی، ظرفیت پهنای باند کشور را به  سی ترا بیت برثانیه برساند. در ادامه همین ماده، توسعه خدمات به‌ویژه چهار خدمت اصلی دولت الکترونیک (سلامت، آموزش، کشاورزی و بانکی) هدف‌گذاری شده است. که این نوع از خدمات، بیشتر اشاره به سطح دوم از تعاریف خدمت محور پهنای باند دارد.

امروز شاهد آن هستیم که با اولویت یافتن مسائلی نظیر پیام‌رسان‌های اجتماعی در کشور، تعاریف بر مبنای کاربرد از پهنای باند به سطوح بعدی رسیده است.

متأسفانه آمار رسمی از پهنای باند کشور از مرکز آمار ایران، سازمان فناوری اطلاعات و شرکت ارتباطات زیرساخت منتشر نشده است. بر اساس گزارشی از خبرگزاری مهر  پهنای باند کشور در سه ماه نخست سال ۹۶ به  ۷۴۳ گیگا بیت بر ثانیه رسیده است.

گزارش‌های غیررسمی بسیاری از پهنای باند اینترنت در ایران منتشر شده است که هیچ‌یک از این گزارش‌ها نشان نمی‌دهد که پهنای باند کشور به ۱ ترا بیت بر ثانیه رسیده است این در حالی است که در برنامه توسعه ششم، ۳۰ ترا بیت بر ثانیه هدف‌گذاری شده است.

 

 




baran

نقش پل باران (Paul Baran) در پیدایش اینترنت

نقش پل باران (Paul Baran) در پیدایش اینترنت

پیدایش اینترنت را نمی‌توان حاصل کار یک شخص دانست. بااین‌حال پل باران (Paul Baran) ازجمله کسانی است که نقش به سزایی در پیدایش اینترنت داشته است. وی که از اعضای اصلی اندیشکده رند بود، در اوایل دهه ۶۰ میلادی و در دوران جنگ سرد پژوهش‌های خود را در فناوری ارتباطات آغاز کرد. مسئله باران این بود که چگونه شبکه سراسری تلفن آمریکا را در برابر حمله اتمی شوروی مقاوم سازد.

باران در سال ۱۹۲۶ در لهستان متولد شد و در۱۹۲۸ به والدینش در ایالات‌متحده پیوست. وی پس از ورود به اندیشکده رند، با مسئله‌ی مقاوم‌سازی شبکه ارتباطی مواجه شد. میان وزارت دفاع ایالات‌متحده (صدور فرمان)، مرکز کنترل و لانچر موشک‌ها، شبکه ارتباطی بود که امکان قطع ارتباط در زمان نیاز به پدافند موشکی وجود داشت.

 باران طی مقالاتی مبانی ارتباطی اینترنت امروزی را بنا نهاد. ابتکار وی این بود که اولاً معماری شبکه را حالت متمرکز به شبکه توزیع یافته ارتقاء داد و ثانیاً در خصوص جریان اطلاعات در شبکه طرحی داد تا طی آن اطلاعات به‌صورت قطعات و بسته‌های کوچک‌تری تقسیم شود و بسته‌های اطلاعاتی در مسیرهای متعددی جریان یابند و نهایتاً در مقصد تجمیع شوند. بدین ترتیب هم شبکه ارتباطی را مقاوم ساخت و هم جریان اطلاعات بر بستر شبکه را.

باران از کار سلول‌های مغزی انسان به‌عنوان الگو استفاده کرد، او معتقد بود: وقتی بخشی از سلول‌های مغزی از بین بروند، شبکه عصبی از آن‌ها دیگر استفاده نمی‌کند و مسیر دیگری را در مغز انتخاب می‌کند. از دیدگاه وی این امکان وجود دارد که شبکه‌ای با تعداد زیادی اتصالات برای تکرار ایجاد شوند تا در صورت نابودی بخشی از آن، همچنان به‌صورت مجموعه‌ای به‌هم‌پیوسته کار کند.[۱]

سه نوع شبکه متمرکز، غیرمتمرکز و توزیع یافته در طیفی از ایمنی قرار می‌گیرند.

معماری شبکهعکس ۱: سه ساختار متفاوت از نحوه اتصال شبکه‌ها، مدل متمرکز، نیمه‌متمرکز و توزیع یافته[۲]

 تا نیمه دهه ۶۰ میلادی کسی به نظرات او توجهی نکرد، تا اینکه در سال ۱۹۶۵ نیروی هوایی آمریکا به نظرات او علاقه‌مند شد و پنتاگون با سرمایه‌گذاری در طراحی و ساخت شبکه‌ای بر اساس نظریات او موافقت کرد.

[۱] Bygrave, L. A., & Bing, J. (Eds.). (2009). Internet governance: Infrastructure and institutions. Oxford University Press on Demand.

[۲] مدل پیشنهادی باران، توزیع یافته (شبکه سمت راست) هست که در صورت اختلال در یک گره، ارتباط سایر گره‌ها محفوظ ماند.

 

 

مطالب مرتبط:

تذکری در تاریخچه پیدایش اینترنت

دارپا؛ آژانس پروژه‌های تحقیقاتی پیشرفته دفاعی آمریکا




جهان های اجتماعی و فضای مجازی copy

جهان های اجتماعی و فضای مجازی

مقدمه

امروزه فضای مجازی، بستری جدیدی را برای ارتباطات میان انسان ها و هم چنین بین جوامع انسانی فراهم آورده است و در واقع این بستر، نظام روابط میان فرهنگ های گوناگون را دچار تحول ماهوی و اساسی کرده است.این ارتباطات جدید در بستر نوپدید فضای مجازی، موجب تداخل بین فرهنگی و هم چنین شکل گیری جریان خاصی از انتقال اطلاعات و محتوا میان انسان ها گشته است که آثار و پیامدهایی را برای فرهنگ های مختلف به همراه داشته است.

با توجه به این آثار و پیامدها، شناخت ماهیت و کارکردهای فضای مجازی و رابطه آن با زندگی اجتماعی انسان ها، یک ضرورت و اولویت مهم را برای اندیشمندان جامعه اسلامی ایجاد می کند تا با بررسی دقیق و عمیق این پدیده اجتماعی از تهدیدهای آن برای زندگی اجتماعی جلوگیری کرده و حداکثر استفاده را از فرصت های آن فراهم آورند.

در این میان، حجه الاسلام و المسلمین جناب آقای حمید پارسانیا از جمله اندیشمندان و متفکران علوم اجتماعی هستند که این اهمیت را درک کرده و وارد نظریه پردازی در حوزه رابطه زندگی اجتماعی انسان و فضای مجازی شده اند. ایشان در حوزه دانش اجتماعی و فلسفه آن دارای نظراتی بدیع که این نظرات در کتاب « جهان های اجتماعی » منعکس شده است و هم چنین اخیرا با تکیه بر نظریه دانش اجتماعی مطرح شده در کتاب مذکور به تبیین رابطه میان حیات اجتماعی انسان و فضای مجازی پرداخته اند.

جهان های اجتماعی

هر شاخه ای علوم اجتماعی لاجرم دارای مبانی فلسفی خاصی در حوزه های هستی شناسی، معرفت شناسی، انسان شناسی، ارزش شناسی و روش شناسی است که نظم و پارادایم حاکم بر آن شاخه از علوم اجتماعی را شکل می دهد. این مبانی فلسفی علوم اجتماعی، گاه در قالب دوگان های گوناگون در فلسفه علوم اجتماعی آشکار می شوند که پذیرش هر یک از این دوگان ها توسط مکاتب علوم اجتماعی، علم اجتماعی متناسب با آن مبانی و دوگان ها را فراهم می آورد.

علوم اجتماعی اسلامی نیز جهت تحقق نیازمند فلسفه علوم اجتماعی اسلامی و تبیین نظر مکتب اسلام در مورد هر یک از مبانی ۵ گانه بالا است. نظریه ” جهان های اجتماعی ” مبتنی بر حکمت متعالیه صدرایی به این نیاز پرداخته و درواقع پاسخ های نظریه اجتماعی صدرایی را به مبانی و دوگان های فلسفی مطرح می کند.

در نظریه اجتماعی صدرایی ، ویژگی متمایز کننده انسان آگاهی و اراده بوده[۱] و اینکه انسان عموما دارای کنش های قصدی و معنادار است و جهان اجتماعی انسان حاصل اتحاد معنایی انسان ها می باشد. بنابراین در این نگاه، جهان های اجتماعی دارای هویت معنایی هستند و رویکرد حکمت متعالیه به علوم اجتماعی، جنبه ای تفسیری دارد[۲] و اما آنچه که نقطۀ عطف و جدایی حکمت متعالیه از دیگر مکاتب فلسفی چون پدیدار شناسی است، ظرف ثبوت معنا یا به عبارت دیگر، ظرف تحقق نظام های معنایی[۳] است.  نقطۀ عطف را باید در نوع نگاه به نردبان افلاطونی جست وجو کرد. حکمت متعالیه، نردبان افلاطونی را به همان صورت عمودی می پذیرد؛ از این رو، واقعیت و هستی را واجد عوالم سه گانه ای همچون طبیعت، برزخ و عقل، که در طول یکدیگر قرار دارند، می داند و انسان نیز مانند عالَم هستی، واجد این عوالم سه گانه است که به مدد حرکت جوهری، این عوالم را یکی پس از دیگری می پیماید. انسان، یا به نظام معنایی توحیدی دست مییابد و در پرتو آن، ساختارهای اجتماعی خود را سامان میدهد و جامعه فاضله را در تاریخ خود محقق می سازد یا با اعراض از آن، سپهر معنایی دیگری را ایجاد کرده  و جوامع غیر فاضله را وارد تاریخ می کند.

جهان های اجتماعی و فضای مجازی

ظهور فضای مجازی ظرفیت هایی را برای مواجهه نظام های معنایی مختلف و تشکیل جهان های اجتماعی جدید را در اختیار انسان قرار داده است. فضای مجازی به عنوان یکی از ابزارهای انتقال معنا مانند خط ، شبکه پست و …دارای مختصات و آثاری است. از جمله مهمترین مختصات فضای مجازی می توان به موارد زیر اشاره کرد :

  • فرامکانی ( از جا کندگی )
  • فرازمانی
  • سرعت
  • نظام شبکه ای ارتباطات

با توجه به ویژگی های فوق، فضای مجازی بستری را برای مواجهه و تداخل فرهنگ ها و نظام های معنایی فراهم آورده و نتیجه این مواجهه فرهنگی ، می تواند منجر به تضعیف بعضی از فرهنگ ها و تقویت و گسترش فرهنگ های دیگر شود. در واقع نوعی جنگ فرهنگ ها ، معانی و هویت ها شکل می گیرد که در این جنگ، فرهنگ ها و هویت هایی که آمادگی لازم را برای این مواجهه نداشته باشند، دچار نابودی یا استحاله می شوند.

از طرف دیگر مختصات خاص این ابزار ارتباطی و نوع نزاع فرهنگی و هویتی که در فضای مجازی شکل می گیرد، این اقتضا را ایجاد می کند که راهکار مناسب تبلیغ و تقابل معنایی ، صرفا صناعت برهان نیست ، بلکه باید از صناعات جدل ، مغالطه ، خطابه و شعر نیز حتما استفاده شود تا در این مواجهه فرهنگی ، دچار افول نشویم.[۴] [۵]به بیان دیگر، فضای مجازی تحول اساسی در چیستی و ماهیت نظام ارتباطات میان انسان ها ایجاد کرده است که اقتضای این ماهیت جدید، تغییر در چگونگی نظام ارتباطات و روش های تبلیغ است.

 

منبع

یادداشت فوق برگرفته از بیانات حجت الاسلام دکتر حمید پارسانیا در کارگاه آموزشی جهان های اجتماعی و فضای مجازی مورخ ۱۴ اسفند ۱۳۹۶ است که در پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات برگزار گردید.

پی نوشت

[۱] البته بعضی از شاخه های مکتب فلسفی اگزیستانسیالسیم نیز به دو ویژگی آگاهی و اراده در انسان توجه ویژه داشته اند.

[۲] تفسیری بودن حکمت صدرایی، به معنای توجه این فلسفه به فهم کنش های معنادار و قصدی انسان در کنار تبیین علت های موثر بر کنش و نقد آن ها است و با مکتب تفسیری رایج در فلسفه غرب تفاوت دارد. رویکرد حکمت صدرایی در مقایسه با مکاتب فلسفه علوم اجتماعی، رویکردی تفسیری – انتقادی را دارد.

[۳] نظامهای معنایی همان سپهرهای معنایی اند که پس از تنزل در فعل و کنش انسانی، ساختارها، نمادها و ارتباطات انسانی را شکل میدهند. این ساختارها و نمادهای انسانی، نقشِ اعداد را برای پیوستن افراد انسانی به نظامهای معنایی ایفا میکنند. انسانی که به تازگی متولد میشود، به دلیل تولدش در جهان اجتماعی خاصی، در خلال ساختارهای اجتماعی و نمادهای انسانی قرار میگیرد که قوای شناختی و حرکتی او را متناسب با آن سپهر معنایی مهیا میسازد و به فعلیت میرساند که در زبان جامعه شناسان، به جامعه پذیری معروف است. البته همین انسان متولدشده، ظرفیتی وجودی به نام فطرت دارد که او را به نظام معنایی توحیدی راهنمایی میکند و در صورت محجوب ماندن فطرت، انسان را به اضطراب هایی مبتلا میسازد تا با گسستن و عبور از نظام معنایی موجود بتواند در ذیل نظام معنایی توحیدی قرار گیرد.

 

[۴] استدلال غیر مباشر بر اساس مواد و مقدمات به کار رفته در آن به پنج صناعت تقسیم می شود. این صناعات ( صناعات خمس ) عبارت اند از : برهان ، جدل ، مغالطه ، خطابه و شعر . این تقسیم به صورت زیر قابل تبیین است :

  • استدلال مفید تصدیق نیست ؛ شعر
  • استدلال مفید تصدیق است.
    • افاده تصدیق جازم نمی کند ؛ خطابه
    • افاده تصدیق جازم می کند.
      • اعتبار حق نشده است ؛ جدل
      • اعتبار حق شده است.
        • واقعا منطبق بر حقیقت نیست ؛ مغالطه
        • واقعا منطبق بر حقیقت است ؛ برهان

[۵] برای مطالعه بیشتر در مورد « صناعات خمس » به کتاب کلیات علوم اسلامی ( منطق و فلسفه ) ، شهید مطهری رحمه الله مراجعه شود.




سایبر و مجازی

تفاوت فضای سایبری (Cyber Space) و فضای مجازی (Virtual World)

تفاوت فضای سایبری (Cyber Space) و فضای مجازی (Virtual Space)

فضای سایبری و فضای مجازی دو مفهومی است که اغلب به نادرستی به‌جای همدیگر استفاده می‌شود، در این نوشتار تلاش دارم تا تمایز مفهومی این دو اصطلاح پرکاربرد را تبیین نمایم.

فضای سایبری (Cyber Space)

ریشه پیدایش سایبر به زمانی بازمی‌گردد که انسان به دنبال دست‌یابی به تجهیزاتی بوده است که به کمک مغز انسانی بیاید و توان پردازش انسان را فراتر از قوای مغز او، ارتقاء دهد. پیدایش نظریه‌های سایبر را بایستی از دهه ۱۹۴۰ جست‌وجو نمود. بحث تفصیلی در خصوص سایبر، موضوع این نوشتار نیست، اما به‌طورکلی می‌توان حوزه سایبر را حوزه‌ای دانست که متکفل مناسبات انسان و ماشین است و اساساً مفهوم پردازش در ذات آن نهفته است.

آنچه امروز به‌عنوان فناوری اطلاعات و ارتباطات می‌شناسیم، معنای دقیقی از سایبر است، که شبکه که پیوند ماشین‌های برآمده از فناوری اطلاعات توسط فناوری ارتباطات است، فضای سایبری نام دارد.

فضای مجازی (Virtual World)

اما تفاوت فضای مجازی و فضای سایبری را بایستی در عامل سومی به نام کاربران جست.  با توجه به تعریفی که در یادداشت‌های پیشین (۱ و ۲) از فضای مجازی ارائه نموده‌ایم؛ فضای مجازی عبارت است از نظام‌های اجتماعی که بر بستر فضای سایبری یا همان ماشین‌های برآمده از فناوری اطلاعات و ارتباطات شکل می‌گیرد.

پس می‌توان گفت سایبر، به‌نوعی ابزار و ادواتی از سنخ فناوری اطلاعات و ارتباطات است که انسان‌ها برای تعاملات اجتماعی خود به کار می‌بندند و در اثر این ارتباطات، نظام‌های اجتماعی شکل می‌گیرد و سرجمع این نظام‌ها را فضای مجازی می‌نامند؛ که این فضای مجازی در حکم فضای واقعی است.




web market

گونه شناسی بازارهای مبتنی بر وب

گونه شناسی بازارهای مبتنی بر وب

تکنولوژی اطلاعات و ارتباطات، موجب توسعه گسترده ای در شئون زندگی فردی و اجتماعی شده است. توسعه بازارها و تغییر در اکوسیستم اقتصادی یکی از مهمترین پدیده های مولود ICT  است.  در این نوشتار به تبیین اجمالی انواع بازارهای مبتنی بر وب خواهیم پرداخت.

۱- Agora Business-Web

۱در این نوع بازارها، ICT بستری را فراهم می کند که فروشنده و خریدار به گونه ای بهینه امکان چانه زنی و جریان اطلاعات را داشته باشند و در واقع نقطه تعادل عرضه و تقاضا را تسریع و تسهیل می نماید. ویژگی این نوع از بازارهای الکترونیکی پویایی قیمتها در مکانیسم بازار آزاد است.

یکی از مصادیق شناخته شده این نوع بازارها، eBay است. همانطور که تصویر ذیل نشان می دهد، eBay مدل تجاری و ارزش افزوده خود را مبتنی بر کاهش هزینه مبادلاتی (Transaction cost) طراحی کرده است.

۲

۳

۲- Aggregator Business-Web

این نوع از بازارها، در جمیع مراحل مبادله، ورود و مداخله دارند؛ به عبارتی دیگر سرویس یا کالا را رأساً از عرضه کنندگان متعدد خریداری کرده، قیمت گذاری نموده و به عنوان عرضه کننده ثانویه، در بازار مبتنی  بر وب، مستقلاً عرضه می کنند.

آمازون، گونه ای از بازارهای Aggregator  است.

۴

۵

۳- Integrator Business-Web

مدل تجاری این نوع از بازارها بر اساس بهینه کردن زنجیره ارزش برای مشتریان تعریف شده است.

ویژگی های این نوع از بازارها عبارت است از:

ارائه راه خدمات و کالاهای ناظر به سفارش مشتری، مسئولیت کامل زنجیره تولید سفارش مشتری، ایجاد زنجیره ارزش مبتنی بر سفارش های مشتری و تشکیل هر نوع شبکه مورد نیاز میان عرضه کنندگان و نهایتاً این نوع از بازارها بیش از آنکه تولید کننده باشد، ارتباط دهنده زنجیره ای از تولیدکنندگان با مشتری ها هستند اما تفاوت آن با بازارهای نوع اول و دوم در این است که مسئولیت این ارتباط، مدیریت دانش و مدیریت پروژه این ارتباط تا تولید و تحویل محصول را به عهده دارند.

مدل تجاری شرکت سیسکو (Cisco) اینگونه طراحی شده است.

۶

۷

۴- Alliance Business-Web

نوع چهارم از بازارها متشکل از عناصری است که با یکدیگر شبکه شده اند، بسته به نحوه جریان فرآیند گاهی یکی از اعضای شبکه تولید کننده و گاهی دیگر مصرف کننده تلقی می شود. اصطلاحاً به این نوع از بازیگران شبکه بازار Prosumer (Producer & Consumer) گفته می شود.

ویژگی های مهم این نوع از بازارها عبارت است از اینکه ساختاری شبکه ای و البته ماژولار دارند به این معنی که حذف یا اضافه شدن یک بازیگر در شبکه آسیبی به عملکرد کلی شبکه بازیگران نمی زند و به راحتی می توان یک بازیگر را با عملکردی خاص تعویض نمود. در این نوع بازارها، مکانیسم های بازار آزاد حاکم است. ارتباط لینوکس با توسعه دهندگان و مشتریانش از این نوع است.

۸

۹

۵- Distributor Business-Web

گونه آخر بازارهای توزیعی است. بازارهای توزیعی عموماً بین المللی هستند، فعالیتی بی وقفه (۲۴ ساعته)، و مبتنی بر گردش اطلاعات دارند. مدل سود و ارزش افزوده این بازارها بر اساس صرفه به مقیاس است. بازارهای مربوط به پهنای باند یا توزیع برق، پست، انتشار فراگیر صوت و تصویر، ابزارهای مورد استفاده در صنایع مالی و بانکی و بیمه ای و … از جمله بازارهایی با این مدل تجاری است.




apranet

تذکری در تاریخچه پیدایش اینترنت: پروژه آرپانت ARPANet

 

در ابتدای این نوشتار به خودم و شما خواننده گرامی این تذکر را می‌دهم که مبادا دچار ساده‌انگاری شده و شکل‌گیری اینترنت را آن‌گونه که در یک جریان هماهنگ شده، یک رویداد فنی تبیین می‌کنند؛ قلمداد کنیم. تقریباً همه‌ی متون و منابعی که شکل‌گیری اینترنت را تبیین می‌کنند در یک اقدام هماهنگ و بدون هیچ نسبت روشنی آن را واکنش آمریکا به پرتاب ماهواره اسپوتنیک شوروی معرفی می‌کنند، این در حالی است که پنتاگون و آژانس امنیت ملی آمریکا از ابتدا به دنبال معماری ستاره‌گون این شبکه و هژمونی آمریکا بر این فناوری بوده است و سیاست‌گذاری آن نه یک اقدام واکنشی بلکه رویکردی فعالانه بوده است. حال‌آنکه هژمونی امروز آمریکا و یکه‌تازی آن در مدیریت اینترنت را جبر فناوری وانمود می‌کنند و یا تلاش دارند تا با تأکید بر نهادهای غیر دولتی، حکمرانی دموکراتیک اینترنت و فضای مجازی را تصویر نمایند.

ساختار فضای مجازی امروز نتیجه معماری گروهی از مهندسین رایانه به رهبری پروفسور لیکلیدر (JCR Licklider) است که در سال ۱۹۶۰ در دفتری به نام «تکنیک‌های پردازش اطلاعات» (IPTO) ذیل آژانس آرپا (ARPA) فعالیت می‌کردند. گروه پنج‌نفره‌ای که در IPTO فعالیت می‌کردند، به دنبال راه‌اندازی سیستم‌ها و پروتکل‌های مدیریت و توزیع اطلاعات بودند و این همان چیزی است که امروز حکم ستون فقرات فضای مجازی را دارد.

عموماً تاریخچه اینترنت با دو موضوع مطرح می شود، اول اینکه پنتاگون به دنبال شبکه‌ای ارتباطی بود که در برابر حملات اتمی مقاوم باشد. از سویی دیگر مسئله پرتاب ماهواره اسپوتنیک شوری را مطرح می‌کنند که موجب شوک و نگرانی جوامع علمی و سیاسی در آمریکا شد و واکنش آیزنهاور رئیس‌جمهور وقت آمریکا به این رخداد، دستور تأسیس آژانسی علمی و تحقیقاتی بود که ذیل وزارت دفاع آمریکا آغاز به کار کرد. این آژانس -که ابتدا آرپا و بعدها دارپا نامیده شد- وظیفه داشت تا در جهت امنیت ملی آمریکا، با پژوهش در حوزه‌های مختلف فناوری‌های استراتژیک خصوصاً در بخش نظامی از چنین غافلگیری‌هایی پیش‌گیری نماید.

اینطور وانمود می‌کنند که در این مقطع از جنگ سرد، ترس از حمله اتمی شوری که با استفاده از موشک‌های بالستیک و پرتاب ماهواره اسپوتنیک تشدید شده بود، آرپا را وادار به تعریف پروژه تأسیس شبکه‌ای ایمن از ارتباطات برای پنتاگون نمود. پروژه آرپانت (ARPANet) علاوه بر امنیت ارتباطات نظامی به دنبال شبکه ای ایمن بود که هزینه‌های کار با سیستم‌های رایانه‌ای آن زمان را کاهش دهد، میان مراکز دانشگاهی ارتباط ایجاد کند، و نهایتاً دسترسی دانشمندان از راه دور به رایانه‌هایشان را فراهم آورد.

آرپانت اولین شبکه رایانه‌ای بود که از نظر معماری امروزه آن را «شبکه بسته» می‌دانیم. بعدها شبکه آرپانت با پروژه‌های تکمیلی ازجمله پروتکل (TCP\IP) تبدیل به مهم‌ترین بستر فضای مجازی یعنی اینترنت شد.

بایستی توجه داشت چنانچه در یادداشت حکمرانی با ابزار ICP معرفی شد، معماری شبکه اینترنت، از ابتدا به‌گونه‌ای لایه‌ای و ستاره گون طراحی شده است که هرچقدر هم در ظاهر آمریکا حکمرانی اینترنت را به بخش خصوصی، مجامع عمومی و بین‌المللی واگذار کرده باشد و شعار دموکراسی در حکمرانی اینترنت را سر دهد اما زیرساخت آن را به‌گونه‌ای طراحی نموده است که در اختیار آژانس امنیت ملی خود (NSA) دارد.

علاقه‌مندان به تاریخچه تفصیلی اینترنت می‌توانند به کتاب «هافنر و لیون»  از اینجا و گزارش بسیار خوبی با نام «تاریخچه مختصر اینترنت» از اینجا رجوع نمایند. (البته با تذکر نکته ابتدایی)




cybersecurity

امنیت فضای مجازی، Cybersecurity

امنیت فضای مجازی
Cybersecurity

یکی از اثرات درهم تنیدگی شئون مختلف زندگی امروزی بشر و فضای مجازی، افزایش آسیب‌پذیری جامعه است. امروزه اینترنت و فضای مجازی یکی از زیرساخت‌های حیاتی جهانی به شمار می‌رود که زیرساخت‌های اساسی دیگر، نظیر شبکه برق، سیستم حمل‌ونقل، خدمات سلامت و … به‌طور فزاینده‌ای، به آن وابسته می‌گردند. بر این اساس فضای مجازی یکی از اهداف اصلی حملات سایبری قرار گرفته است.

معماری اینترنت در بدو تأسیس به‌گونه‌ای بسته طراحی شده بود تا نگرانی‌های امنیتی را به دنبال نداشته باشد. خصوصاً اینکه در روزهای آغازین تولد اینترنت، کاربری دانشگاهی مدنظر بود. اما بعدها با گسترده شده ارتباطات در اینترنت مسائل امنیتی بروز و ظهور یافت.

با گسترده شدن روزافزون کاربری و کاربران اینترنت، امنیت فضای مجازی نیز در کانون توجهات قرار گرفت. این امر موجب شد تا دوباره موضوع منافع و مضار تکنولوژی در محافل علمی و امنیتی رونقی مجدد بگیرد.

امنیت اصطلاحاً «حافظت و مقاوم‌سازی هر دارایی ارزشمند و آسیب‌پذیری در برابر تهدیدها» است. ازاین‌رو امنیت سایبری عبارت است از «حفاظت سایبری در برابر تهدیدهای فضای مجازی».

امنیت سایبری را می‌توان از سه منظر طبقه‌بندی نمود:

۱- نوع شناسی اقدامات علیه امنیت سایبری

اقدامات علیه امنیت سایبری را می‌توان در ماتریسی با سطر و ستون انواع اقدامات و ابعاد فضای مجازی  تبیین نمود:

Untitled2منبع ماتریس: جلسه دوم درس گفتار حجت‌الاسلام دکتر شهریاری: فقه فناوری‌های نوین ۲

۲- نوع شناسی مجرمین امنیت سایبری

مجرمین بر اساس سازمان‌دهی می‌توانند در گروه هکرها، مجرمین سایبری، ارتش‌های سایبری و یا تروریست‌های سایبری قرار گیرند.

۳- نوع شناسی اهداف علیه امنیت سایبری

اقدامات علیه امنیت سایبری می‌تواند با اهداف متفاوتی نظیر خصوصت ورزی علیه شخص، سازمان یا نهادهای دولتی، یا اقدام علیه زیرساخت‌های حیاتی یک کشور یا دارایی‌های نظامی باشد.