سایبر و مجازی

تفاوت فضای سایبری (Cyber Space) و فضای مجازی (Virtual World)

تفاوت فضای سایبری (Cyber Space) و فضای مجازی (Virtual Space)

فضای سایبری و فضای مجازی دو مفهومی است که اغلب به نادرستی به‌جای همدیگر استفاده می‌شود، در این نوشتار تلاش دارم تا تمایز مفهومی این دو اصطلاح پرکاربرد را تبیین نمایم.

فضای سایبری (Cyber Space)

ریشه پیدایش سایبر به زمانی بازمی‌گردد که انسان به دنبال دست‌یابی به تجهیزاتی بوده است که به کمک مغز انسانی بیاید و توان پردازش انسان را فراتر از قوای مغز او، ارتقاء دهد. پیدایش نظریه‌های سایبر را بایستی از دهه ۱۹۴۰ جست‌وجو نمود. بحث تفصیلی در خصوص سایبر، موضوع این نوشتار نیست، اما به‌طورکلی می‌توان حوزه سایبر را حوزه‌ای دانست که متکفل مناسبات انسان و ماشین است و اساساً مفهوم پردازش در ذات آن نهفته است.

آنچه امروز به‌عنوان فناوری اطلاعات و ارتباطات می‌شناسیم، معنای دقیقی از سایبر است، که شبکه که پیوند ماشین‌های برآمده از فناوری اطلاعات توسط فناوری ارتباطات است، فضای سایبری نام دارد.

فضای مجازی (Virtual World)

اما تفاوت فضای مجازی و فضای سایبری را بایستی در عامل سومی به نام کاربران جست.  با توجه به تعریفی که در یادداشت‌های پیشین (۱ و ۲) از فضای مجازی ارائه نموده‌ایم؛ فضای مجازی عبارت است از نظام‌های اجتماعی که بر بستر فضای سایبری یا همان ماشین‌های برآمده از فناوری اطلاعات و ارتباطات شکل می‌گیرد.

پس می‌توان گفت سایبر، به‌نوعی ابزار و ادواتی از سنخ فناوری اطلاعات و ارتباطات است که انسان‌ها برای تعاملات اجتماعی خود به کار می‌بندند و در اثر این ارتباطات، نظام‌های اجتماعی شکل می‌گیرد و سرجمع این نظام‌ها را فضای مجازی می‌نامند؛ که این فضای مجازی در حکم فضای واقعی است.